Tani schron przydomowy nie powinien oznaczać prowizorycznej konstrukcji ani oszczędzania na elementach odpowiadających za bezpieczeństwo. Koszt inwestycji można ograniczyć przede wszystkim przez niewielką powierzchnię, prosty układ, rozsądny zakres wyposażenia oraz wybór rozwiązania dopasowanego do warunków na działce.
Najtańszą opcją nie zawsze będzie też budowa nowego bunkra od podstaw. W niektórych przypadkach bardziej opłacalna może być adaptacja istniejącej przestrzeni, a w innych niewielki schron prefabrykowany lub prosta konstrukcja podziemna zaprojektowana specjalnie dla kilku osób.
Od czego zależy koszt schronu przydomowego?
Na cenę budowy wpływają przede wszystkim:
- powierzchnia i pojemność schronu,
- warunki gruntowo-wodne,
- zakres robót ziemnych,
- rodzaj konstrukcji,
- sposób wykonania hydroizolacji,
- wentylacja lub filtrowentylacja,
- instalacja elektryczna i zasilanie awaryjne,
- wejście i wyjście ewakuacyjne,
- wyposażenie wnętrza.
Największe oszczędności daje więc zwykle ograniczenie powierzchni i liczby dodatkowych rozwiązań, a nie zastępowanie projektowanych elementów przypadkowymi materiałami.
Jakie rozwiązanie może być najtańsze?
Adaptacja istniejącej piwnicy
Jeżeli budynek posiada odpowiednio usytuowaną piwnicę, jej adaptacja może ograniczyć koszty związane z wykopem i wykonaniem całej konstrukcji od podstaw. Nie każda piwnica nadaje się jednak do takiego wykorzystania.
Trzeba sprawdzić między innymi nośność ścian i stropu, możliwość wykonania wentylacji, zabezpieczenie przed wilgocią oraz możliwość bezpiecznej ewakuacji. Sama wymiana drzwi czy uszczelnienie okien nie wystarczą, aby zwykła piwnica stała się schronem.
Mały schron podziemny
Drugim sposobem na ograniczenie kosztów jest budowa niewielkiego schronu przeznaczonego wyłącznie dla domowników. Mniejsza powierzchnia oznacza mniej robót ziemnych, betonu, zbrojenia, izolacji i wyposażenia.
Obowiązujące przepisy wskazują minimum 1 m² powierzchni netto na osobę, choć w praktyce warto przewidzieć również miejsce na zapasy, instalacje i podstawowe wyposażenie.
Schron prefabrykowany
Prefabrykowany schron przydomowy może ograniczyć czas prac prowadzonych na działce i ułatwić kontrolę kosztów. Gotowa konstrukcja nadal wymaga jednak odpowiedniego posadowienia, hydroizolacji, wykonania instalacji i dostosowania do warunków gruntowych.
Nie należy zakładać, że dowolny betonowy prefabrykat może pełnić funkcję schronu. Konstrukcja budowli ochronnej musi odpowiadać zakładanym obciążeniom i funkcji ochronnej.
Na czym nie warto oszczędzać?
Największym błędem przy budowie taniego schronu jest ograniczanie kosztów w miejscach, które decydują o bezpieczeństwie i trwałości konstrukcji.
Dotyczy to przede wszystkim:
- projektu konstrukcyjnego,
- zabezpieczenia przed wodą gruntową,
- wentylacji,
- elementów konstrukcyjnych,
- wejścia i drogi ewakuacyjnej,
- instalacji przechodzących przez przegrody schronu.
Wentylacja musi być dostosowana do rodzaju, przeznaczenia i pojemności budowli ochronnej. Aktualne przepisy określają również wymagania dotyczące dostarczania świeżego i usuwania zużytego powietrza.
Dlatego prosty układ może być ekonomiczny, ale nie warto zastępować prawidłowo zaprojektowanego systemu przypadkowymi rurami, filtrami czy rozwiązaniami wykonanymi bez obliczeń.
Jak wyposażyć tani schron?
Nie trzeba od razu inwestować w rozbudowane wyposażenie. Podstawą powinny być elementy rzeczywiście potrzebne do bezpiecznego pobytu:
| Kategoria | Podstawowe wyposażenie |
|---|---|
| Woda i żywność | woda pitna, żywność o długim terminie przydatności |
| Pierwsza pomoc | apteczka, niezbędne leki |
| Oświetlenie | latarki, awaryjne źródła światła |
| Łączność | radio, możliwość ładowania telefonu |
| Higiena | środki sanitarne, worki na odpady |
| Zasilanie | akumulatory lub inne źródło energii dostosowane do instalacji |
| Narzędzia | podstawowy zestaw do drobnych napraw |
Droższe elementy, takie jak rozbudowany magazyn energii czy dodatkowe wyposażenie komfortowe, można traktować jako kolejny etap inwestycji.
Czy tani schron do 35 m² wymaga pozwolenia?
Wolno stojąca przydomowa budowla ochronna o powierzchni użytkowej do 35 m², przeznaczona do ochrony użytkowników domu jednorodzinnego, może być realizowana na zgłoszenie, jeśli spełnia warunki określone w Prawie budowlanym, w tym dotyczące obszaru oddziaływania obiektu.
Uproszczona procedura może ograniczyć formalności, ale nie zwalnia inwestora z konieczności prawidłowego zaprojektowania konstrukcji i spełnienia wymagań technicznych.
Czy tani schron może chronić przed promieniowaniem?
Cena schronu nie określa automatycznie poziomu ochrony. Podziemna lokalizacja i betonowa konstrukcja mogą zwiększać osłonność, ale nie oznaczają jeszcze, że obiekt został zaprojektowany jako schron chroniący przed określonymi skutkami wybuchu lub skażenia promieniotwórczego.
Jeżeli taki poziom zabezpieczenia jest celem inwestycji, trzeba uwzględnić go już podczas projektowania konstrukcji, wentylacji i szczelności obiektu.
Jak realnie obniżyć koszt budowy schronu?
Najrozsądniejszym sposobem na tani schron przydomowy jest ograniczenie projektu do rzeczywiście potrzebnych funkcji. Niewielka powierzchnia, prosty kształt, brak zbędnego wykończenia, podstawowe wyposażenie i dobrze dobrana technologia mogą znacząco zmniejszyć koszt inwestycji.
Nie warto natomiast oszczędzać poprzez rezygnację z projektu, hydroizolacji, prawidłowej wentylacji czy odpowiedniej konstrukcji. Tani schron powinien być przede wszystkim prosty, a nie prowizoryczny.
