Przydomowy schron może być dodatkowym zabezpieczeniem dla rodziny na wypadek sytuacji kryzysowej. Taka inwestycja powinna być dobrze przemyślana, ponieważ o funkcjonalności obiektu decydują nie tylko jego powierzchnia i konstrukcja, ale także wentylacja, instalacja elektryczna, zasilanie, izolacja oraz lokalizacja.
Planując budowę schronu, trzeba przede wszystkim określić, ile osób będzie z niego korzystać, jak długo ma służyć jako miejsce schronienia oraz przed jakimi zagrożeniami powinien zapewniać ochronę.
Jak dobrać wielkość schronu do liczby osób?
Obowiązujące przepisy wskazują, że powierzchnia netto budowli ochronnej przypadająca na jedną osobę nie może być mniejsza niż 1 m². Nie oznacza to jednak, że taka przestrzeń będzie wystarczająca przy dłuższym pobycie.
Przydomowy schron musi pomieścić nie tylko ludzi, ale także zapasy, wyposażenie, urządzenia techniczne i rozwiązania sanitarne.
| Liczba osób | Minimalna powierzchnia netto | Co dodatkowo warto przewidzieć |
|---|---|---|
| 2 osoby | od 2 m² | zapasy, miejsce do siedzenia, podstawowe wyposażenie |
| 4 osoby | od 4 m² | zaplecze sanitarne, wodę, żywność i instalacje |
| 6 osób | od 6 m² | większą przestrzeń użytkową i techniczną |
| 8 osób | od 8 m² | strefę odpoczynku, zapasy i rozbudowane wyposażenie |
W praktyce rodzinny schron powinien mieć większą powierzchnię niż minimum wynikające z prostego przeliczenia liczby osób. Szczególnie dotyczy to obiektów przeznaczonych do dłuższego pobytu.
Znaczenie ma również granica 35 m². Wolno stojąca przydomowa budowla ochronna o powierzchni użytkowej do 35 m² może, po spełnieniu ustawowych warunków, zostać wykonana na podstawie zgłoszenia. Taka powierzchnia pozwala już znacznie swobodniej zaprojektować przestrzeń dla kilkuosobowej rodziny, uwzględniając miejsce na instalacje, zapasy i wyposażenie.
Jaki rodzaj schronu wybrać?
Rodzaj schronu zależy od warunków na działce, etapu inwestycji oraz oczekiwanego poziomu ochrony.
Schron pod domem najlepiej zaprojektować już na etapie budowy budynku. Pozwala to odpowiednio połączyć konstrukcję domu z budowlą ochronną oraz wcześniej przewidzieć wentylację, instalację, zasilanie i drogę ewakuacyjną.
Podziemny schron wolnostojący powstaje niezależnie od domu. Taki bunkier daje inwestorowi większą swobodę w zakresie powierzchni, układu pomieszczeń i wyposażenia. Wymaga jednak odpowiedniego posadowienia, hydroizolacji oraz uwzględnienia warunków gruntowo-wodnych.
Betonowy lub żelbetowy schron jest często wybierany ze względu na dużą wytrzymałość konstrukcji. O jego odporności nie decyduje jednak sam materiał, ale także sposób zbrojenia, grubość ścian i stropu oraz rozwiązania przyjęte w projekcie.
Prefabrykowany schron przydomowy może skrócić czas realizacji. Poszczególne elementy lub cała konstrukcja są przygotowywane wcześniej, a następnie montowane na działce. Można prefabrykować elementy betonowe lub stalowe, ale taki obiekt nadal wymaga odpowiedniego projektu, przygotowania podłoża i wykonania instalacji.
Co powinien mieć schron dla rodziny?
Dobrze zaprojektowany schron przydomowy powinien umożliwiać bezpieczne przebywanie wewnątrz nawet przy ograniczonym dostępie do infrastruktury zewnętrznej.
Najważniejsze elementy to:
- odpowiednio wytrzymała konstrukcja,
- wentylacja lub filtrowentylacja,
- skuteczna izolacja przeciwwilgociowa,
- instalacja elektryczna,
- awaryjne źródło zasilania,
- podstawowe i awaryjne oświetlenie,
- dostęp do wody,
- rozwiązania sanitarne,
- wejście i wyjście awaryjne,
- miejsce na żywność, wodę, apteczkę i narzędzia.
Schron powinien być wyposażony odpowiednio do liczby osób i przewidywanego czasu pobytu. Nie każdy obiekt musi mieć agregat prądotwórczy czy rozbudowany magazyn energii, ale sposób zasilania i oświetlenia warto przewidzieć już na etapie projektu.
Gdzie najlepiej zlokalizować schron?
Lokalizacja ma bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo i koszt całej inwestycji. Przed rozpoczęciem budowy należy sprawdzić przede wszystkim poziom wód gruntowych, rodzaj gruntu, ukształtowanie terenu oraz przebieg instalacji podziemnych.
Inwestor powinien również uwzględnić możliwość wykonania wejścia i wyjścia awaryjnego oraz zachowania wymaganych odległości od istniejącej infrastruktury.
W przypadku obiektu podziemnego szczególnie ważna jest izolacja przeciwwilgociowa. Nawet solidny betonowy bunkier może być problematyczny w użytkowaniu, jeśli nie zostanie prawidłowo zabezpieczony przed wodą gruntową.
Czy każdy schron chroni przed promieniowaniem?
Nie. Sama obecność grubych ścian czy umieszczenie obiektu pod ziemią nie oznacza automatycznie ochrony przed promieniowaniem.
Jeżeli przydomowy schron ma stanowić zabezpieczenie również na wypadek skażenia promieniotwórczego, trzeba odpowiednio zaprojektować jego konstrukcję, szczelność oraz system wentylacji i filtracji powietrza.
Dlatego określenie „schron przeciwatomowy” powinno odnosić się do obiektu zaprojektowanego pod konkretny poziom ochrony, a nie do każdego podziemnego bunkra.
